Jak oduczyć kota załatwiania się poza kuwetą? – Poradnik dla początkujących opiekunów
Jako świeżo upieczony opiekun kota domowego, jednym z najczęściej spotykanych wyzwań przed który stoisz jest zapewnienie, aby Twój pupil załatwiał się wyłącznie w kuwecie. Koty są z natury bardzo czystymi zwierzętami, a korzystanie z kuwety zazwyczaj przychodzi im naturalnie. Niemniej jednak zdarza się, że koty – zarówno kocięta, jak i dorosłe – mogą zacząć załatwiać swoje potrzeby poza kuwetą, co jest niezwykle uciążliwe dla ich „ludzkich” domowników. W tym artykule omówimy, jak oduczyć kota tego niepożądanego zachowania oraz jakie są możliwe przyczyny takich problemów.
Dlaczego kot załatwia się poza kuwetą?
Zanim przejdziemy do sposobów na rozwiązanie problemu, warto zrozumieć, dlaczego koty mogą załatwiać się poza kuwetą. Przyczyny te są zróżnicowane, dlatego ważne jest, aby zwrócić uwagę na zachowanie kota, jego zdrowie oraz otoczenie w którym żyje kot oraz otoczenie / miejsce w którym opiekun przygotował i ustawił kocie WC.
Problemy zdrowotne
Niektóre koty mogą załatwiać się poza kuwetą z powodu problemów zdrowotnych. Należą do nich infekcje dróg moczowych, problemy z nerkami, zapalenie pęcherza, kamienie moczowe czy zapalenia jelit. W przypadku nagłej zmiany w zachowaniu kota, zwłaszcza dorosłego lub kociego seniora, trzeba możliwie jak najszybciej skonsultować się z weterynarzem.
Stres i czynniki środowiskowe
Koty to zwierzęta wrażliwe na zmiany w otoczeniu. Nowy domownik, przeprowadzka, zmiana rutyny, nowe zwierzę lub małe dziecko w domu – to tylko niektóre z czynników, które mogą wywołać u kota stres i reakcję behawioralną. Stres może objawiać się na różne sposoby, w tym także poprzez niepożądane załatwianie się poza kuwetą – mamy tutaj na myśli zarówno oddawanie moczu, jak i kału.
Brudna lub niewłaściwa kuweta lub jej wypełnienie
Koty są niezwykle czyste i wrażliwe na zapachy. Szybko przyzwyczajają się do miejsca w którym załatwiają swoje potrzeby fizjologiczne. Jeśli kuweta jest brudna lub nie spełnia ich oczekiwań, kot może zdecydować się na inne miejsce w domu, które uzna za bardziej odpowiednie. Częsta zmiana ustawienia kuwety lub złe jej umiejscowienie, zbyt mała kuweta lub nowy jej rodzaj (odkryta, zakryta, za płytka lub za głęboka), niewłaściwe lub nowe niż dotychczas, zastosowane podłoże mogą być problemem powodującym, że kot nie będzie chciał korzystać z kuwety.
Brak wyuczonej higieny
Kocięta muszą nauczyć się korzystania z kuwety. Jeśli młode kocię nie było odpowiednio prowadzone przez matkę lub opiekunów, może nie mieć nawyku korzystania z kuwety. Często jest to problem, kiedy znajdujemy i przygarniamy / adoptujemy kocięta dziko żyjące lub dorosłego kota, którego historii życia zupełnie nie znamy.
Jak nauczyć kocięta korzystania z kuwety?
Nauczanie młodych kociąt korzystania z kuwety to proces, który wymaga cierpliwości i konsekwencji. Oto kilka wskazówek, jak skutecznie nauczyć młodego kota higieny:
- Zapewnienie odpowiedniej kuwety
Najpierw upewnij się, że kuweta jest odpowiednio dobrana do rozmiaru kota. Dla kociąt idealne będą kuwety o niskich ściankach (płytsze), aby mogły łatwo do nich wejść. Kuweta powinna być zawsze czysta i ustawiona w spokojnym, łatwo dostępnym miejscu.
2.Odpowiednie podłoże
Koty mogą mieć swoje preferencje co do rodzaju podłoża w kuwecie. Na początek warto wypróbować kilka różnych typów żwirku i obserwować, który z nich kot wybierze. Ważne, aby unikać zbyt intensywnie pachnących środków, które mogą odstraszać kota. Warto ustawić dwie lub trzy kuwety z różnym podłożem w jednej lokalizacji aby sprawdzić, która kuweta będzie miejscem WC pierwszego wyboru i taką kuwetę oraz rodzaj podłoża pozostawić kotu na stałe.
- Regularność i cierpliwość
Młode koty potrzebują regularnych przypomnień o korzystaniu z kuwety. Po jedzeniu, piciu czy po przebudzeniu, warto przenieść kota do kuwety lub w jej bezpośrednie sąsiedztwo, aby pupil skojarzył te momenty z potrzebą skorzystania z niej.
- Nagrody za dobre zachowanie
Jeśli kociak załatwia się w kuwecie, warto go nagrodzić – może to być mały przysmak lub czułości. Nagradzanie wzmacnia pozytywne zachowanie i sprawdza się w nauce pożądanych zachowań.
Jak poradzić sobie z dorosłym kotem, który załatwia się poza kuwetą?
W przypadku dorosłych kotów problem załatwiania się poza kuwetą może być bardziej złożony. Oto kilka kroków, które można podjąć, aby rozwiązać ten problem:
- Wykluczenie problemów zdrowotnych
Jeśli dorosły kot nagle zaczyna załatwiać się poza kuwetą, pierwszym krokiem powinno być sprawdzenie jego stanu zdrowia. Warto udać się do weterynarza na badania, zwłaszcza jeśli pojawiły się inne niepokojące objawy, takie jak częste oddawanie moczu, krew w moczu lub wyraźny dyskomfort przy korzystaniu z kuwety np. objawiający się wokalizacją podczas załatwiania się.
- Ocena warunków kuwety
Dorosłe koty, podobnie jak kocięta, mogą być bardzo wybredne, jeśli chodzi o warunki w kuwecie. Jeśli zauważysz, że Twój kot załatwia się poza kuwetą, sprawdź, czy kuweta jest odpowiednio czysta, wystarczająco często opróżniana, podłoże uzupełniane a sama kuweta regularnie myta. Warto, też ocenić czy kuweta jest wystarczająco duża i czy zastosowane podłoże odpowiada kotu. Niektóre koty mają swoje preferencje dotyczące -jedne wolą kuwety odkryte, inne – zamknięte – to samo jeśli chodzi o rodzaj podłoża.
- Zmniejszenie stresu w domu
Jeśli przyczyną problemu jest stres, ważne jest, aby zidentyfikować i zminimalizować czynniki wywołujące niepokój u kota. Możesz również rozważyć wprowadzenie feromonów dla kotów, które pomagają złagodzić stres i obserwować przez kilkanaście dni zmiany zachowania u kota.
- Zwiększenie liczby kuwet
Jeśli w domu jest więcej niż jeden kot, warto mieć przynajmniej tyle kuwet, ile jest kotów, plus jedną dodatkową. To zmniejszy ryzyko konfliktów między kotami, a także sprawi, że każdy kot będzie miał swoje „prywatne” miejsce.
- Zachęcanie do korzystania z kuwety
Tak jak w przypadku kociąt, dorosłe koty również można nagradzać za korzystanie z kuwety o ile nagroda nastąpi bezpośrednio po załatwieniu się, co w przypadku dorosłych kotów może być zdecydowanie trudniejsze do uchwycenia tego „momentu”.
Warto natomiast pamiętać, że karanie kota za załatwianie się poza kuwetą może tylko pogłębić problem, wywołując u kota jeszcze większy stres i lęk. Jeśli, Twój kot nie korzysta z kuwety i wybiera inne miejsce w domu, możesz przygotować dla kota dodatkową kuwetę z tym samy rodzajem podłoża, które kot wcześniej akceptował. Tak przygotowaną drugą kuwetę, należy ustawić w bezpośrednim, niepożądanym miejscu w którym kot się załatwia. Jeśli, np. kot załatwiał się kilkukrotnie na łóżku w sypialni, zamykaj sypialnię przed kotem, a kuwetę ustaw przy drzwiach wejściowych do sypialni. Jeśli kot, załatwi się w tej kuwecie, stopniowo przesuwaj kuwetę do miejsca w którym chcesz, aby znajdowało się WC kota. Zwróć uwagę, że kot dorosły zazwyczaj będzie korzystał z kuwety w nocy lub w ciągu dnia podczas nieobecności domowników, więc czasowe ustawienie kuwety np. w korytarzu na drodze z sypialni (miejsce WC niepożądane dla kota) do łazienki (miejsce WC pożądane) nie powinno być problemem.
Problemy związane z wiekiem
Starsze koty mogą zacząć mieć problemy z korzystaniem z kuwety z powodu starzenia się i problemów zdrowotnych związanych z wiekiem, takich jak artretyzm, który może utrudniać im wchodzenie do kuwety. W takim przypadku warto rozważyć zakup kuwety z niskim progiem, ułatwiającej dostęp lub skorzystać z chłonnych podkładów higienicznych, przyklejanych do podłogi w miejscu gdzie zazwyczaj przez lata stała klasyczna kuweta.
Podsumowanie
Nauczenia lub oduczenie kota załatwiania się poza kuwetą wymaga od nas cierpliwości, konsekwencji i uważnego obserwowania swojego pupila. Ważne jest, aby zrozumieć, co leży u podstaw problemu – czy są to kwestie zdrowotne, behawioralne, czy środowiskowe. Pamiętaj, że kluczem do sukcesu jest tworzenie dla kota odpowiednich warunków życia i minimalizowanie stresu, a także nagradzanie go za prawidłowe korzystanie z kuwety. Podstawą naszej opieki nad kotem jest poświęcanie zwierzęciu wystarczającej ilości czasu na wspólną zabawę i czułości. Mało z nas zdaje sobie sprawę z faktu, że pomijanie tej podstawowej potrzeby relacji kota z człowiekiem (szczególnie u kotów żyjących w mieszkaniach pojedynczo i niewychodzących) może być na tyle dużym stresem, że objawi się niepożądanym zachowaniem związanym z miejscem załatwiania swoich potrzeb. W razie wątpliwości zawsze warto skonsultować się z weterynarzem lub behawiorystą zwierzęcym, aby określi przyczynę problemu i podjąć właściwe działania możliwie jak najszybciej.
Bibliografia:
- Bradshaw, J. W. S. (2013). *Cat Sense: How the New Feline Science Can Make You a Better Friend to Your Pet*. Basic Books.
- Overall, K. L. (2013). *Manual of Clinical Behavioral Medicine for Dogs and Cats*. Elsevier.
- Pryor, K. (2009). *Don’t Shoot the Dog! The New Art of Teaching and Training*. Ringpress Books.
- Buffington, C. A. (2011). "External and internal influences on disease risk in cats." *Journal of the American Veterinary Medical Association*, 239(5), 596-601.
- Landsberg, G., Hunthausen, W., & Ackerman, L. (2011). *Behavior Problems of the Dog and Cat*. Elsevier Health Sciences.
